آخرین بررسی: ۳ آبان ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
این نمونه را با نمونه‌های هم‌متراژ یا هم‌نوعش مقایسه کنید: نقشه آپارتمان ۳۰ تا ۱۵۰ متری.
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۱۲۶ متر است و باقی (۲۴ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن | ۳۰ | پذیرایی بزرگ برای مهمانی؛ دو دسته مبل در آن جا می‌شود. |
| ناهارخوری | ۱۲ | میز هشت‌نفره. |
| آشپزخانه | ۱۲ | ردیف U یا جزیره؛ ارتباط با ناهارخوری. |
| خواب اصلی | ۱۷ | تخت بزرگ و گوشهٔ نشیمن کوچک. |
| سرویس خواب اصلی | ۵ | حمام و توالت خصوصی بزرگ‌تر. |
| کمد لباس اصلی | ۴ | کمد لباس مستقل کنار خواب اصلی. |
| خواب دوم | ۱۳ | اتاق فرزند. |
| خواب سوم | ۱۲ | اتاق فرزند دوم یا اتاق کار. |
| حمام | ۴٫۵ | حمام مشترک. |
| توالت مهمان | ۲ | بهتر است نزدیک ورودی باشد. |
| ورودی و راهرو | ۱۱٫۵ | ورودی و مسیر دسترسی. |
| انباری | ۳ | انباری. |
| جمع فضاها | ۱۲۶ | از زیربنای ۱۵۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
همین برنامه را با هوش مصنوعی به یک تصویر سه‌بعدی ایده تبدیل کنید: نمودار این صفحه (با برچسب انگلیسی اتاق‌ها) برای مدل تصویر فرستاده می‌شود و یک نمای مبله با سبک و پالتی که انتخاب می‌کنید ساخته می‌شود. نیاز به ورود با موبایل دارد (روزانه ۲ تصویر رایگان). پلان خودتان را هم می‌توانید بارگذاری کنید: پلان به سه‌بعدی.
خروجی ایدهٔ تصویری است، نه نقشه؛ مقیاس، جای در و پنجره و مبلمان واقعی نیست و ممکن است چیدمان کمی عوض شود.
نشیمن و ناهارخوری ۴۳٪ جمع فضاهاست و خواب اصلی با سرویس و کمد خودش بخش بزرگی از بخش خصوصی را میگیرد؛ این همان فضای بیشتر نسبت به ۱۲۰ متر است.
جداکردن کمد لباس (۴ متر) باعث می‌شود اتاق خواب سبک‌تر بماند و لباس‌ها در یک نقطهٔ ثابت جمع شوند.
ورودی و راهرو ۹٪ جمع فضاهاست؛ با ۳ اتاق خواب و فضای مشترک بزرگ، مسیرها طولانی‌تر می‌شوند و باید دقیق طراحی شوند.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۱]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۱۲ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۷۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۷ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («خواب سوم»): ۱۲ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۱۲ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۶] | کوچک‌ترین («توالت مهمان»): ۲ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
می‌خواهید اعداد را تغییر دهید (مثلاً یک اتاق را کوچک‌تر کنید)؟ همین برنامه را در کنترل‌گر حداقل‌های مبحث ۴ باز کنید؛ مساحت، عرض و ارتفاع را با حداقل‌ها مقایسه می‌کند.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۲] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۳]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
بسته به طراحی سه تا چهار؛ در این نمونه سه خواب است.
آپارتمان معمولاً فقط از دو سمت نور میگیرد و رختشویخانه جدا ندارد؛ ویلایی از چند سمت نور میگیرد و حیاط دارد. نمونهٔ ویلایی ۱۵۰ متری را هم ببینید.
جمع فضاها ۱۲۶ متر از ۱۵۰ متر زیربناست؛ حدود ۲۴ متر (۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت. در قرارداد، تفاوت زیربنا و مفید را روشن کنید.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · نقشه آپارتمان ۳۰ تا ۱۵۰ متری · آپارتمان ۱۲۰ متری سه‌خوابه · ویلایی ۱۵۰ متری حیاط‌دار · خانه دوطبقه ۲۰۰ متری · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز